Kablo kesit hesaplama
Hat uzunluğu, yük gücü ve izin verilen gerilim düşümüne göre gereken iletken kesitini bulun; sonucu standart kesite yuvarlayıp akım taşıma kapasitesiyle karşılaştırın.
Sonuç
- Hesaplanan kesit (gerilim düşümü)
- —
- Yük akımı
- —
- Akım taşımaya göre en küçük kesit
- —
- Önerilen standart kesit
- —
- Bu kesitte gerçek gerilim düşümü
- —
- Kesitin akım taşıma değeri (yaklaşık)
- —
Sonuçlar yaklaşıktır; akım taşıma değerleri döşeme koşuluna, ortam sıcaklığına ve gruplamaya göre değişir. Proje ve uygulama için elektrik mühendisi onayı gerekir.
Formül ve yöntem
Gerilim düşümüne göre gereken kesit (S, mm²), güç (P, W), tek yön hat uzunluğu (L, m), gerilim (U, V), iletkenlik (κ, m/Ω·mm²) ve yüzde gerilim düşümüyle (%e) bulunur:
İletkenlik bakır için κ = 56, alüminyum için κ = 35 m/Ω·mm² alınır. Örnek: 230 V monofaze, 5 kW, 40 m, bakır, %3 → S = 200·40·5000 / (56·230²·3) ≈ 4,50 mm² → standart kesit 6 mm².
Hesaplanan değer bir üst standart kesite yuvarlanır (1,5 · 2,5 · 4 · 6 · 10 · 16 · 25 · 35 · 50 · 70 · 95 · 120 · 150 · 185 · 240 · 300 mm²). Ardından yük akımı kontrol edilir:
Seçilen kesitin akım taşıma kapasitesi yük akımından küçükse kesit büyütülür. Bu hesaplayıcı akım taşıma için IEC 60364-5-52 tablolarındaki PVC yalıtımlı, duvar üzerine döşenmiş (yöntem C), 30 °C ortam yaygın değerlerini kullanır; monofazede 2, trifazede 3 yüklü iletken esas alınır. Toprak altı, kanal içi, yan yana çok sayıda kablo veya yüksek ortam sıcaklığında düzeltme katsayıları uygulanmalıdır.
| Kesit (mm²) | Cu · 2 iletken | Cu · 3 iletken | Al · 2 iletken | Al · 3 iletken |
|---|---|---|---|---|
| 1,5 | 19,5 | 17,5 | — | — |
| 2,5 | 27 | 24 | 21 | 18,5 |
| 4 | 36 | 32 | 28 | 25 |
| 6 | 46 | 41 | 36 | 32 |
| 10 | 63 | 57 | 49 | 44 |
| 16 | 85 | 76 | 66 | 59 |
| 25 | 112 | 96 | 83 | 73 |
| 35 | 138 | 119 | 103 | 90 |
| 50 | 168 | 144 | 125 | 110 |
| 70 | 213 | 184 | 160 | 140 |
| 95 | 258 | 223 | 195 | 170 |
| 120 | 299 | 259 | 226 | 197 |
| 150 | 344 | 299 | 261 | 227 |
| 185 | 392 | 341 | 298 | 259 |
| 240 | 461 | 403 | 352 | 305 |
| 300 | 530 | 464 | 406 | 351 |
Sık sorulan sorular
Kablo kesiti neye göre seçilir?
Üç koşulun hepsini sağlayan en büyük kesit seçilir: izin verilen gerilim düşümü, kablonun akım taşıma kapasitesi (döşeme şekli, ortam sıcaklığı ve gruplama düzeltmeleriyle) ve koruma elemanıyla kısa devre / aşırı yük koordinasyonu.
İzin verilen gerilim düşümü yüzde kaçtır?
İç tesislerde yaygın uygulama, sayaçtan itibaren aydınlatma ve priz devrelerinde %1,5, motor ve kuvvet devrelerinde %3 değerlerini esas almaktır. Projede geçerli yönetmelik ve dağıtım şirketi şartları kontrol edilmelidir.
Monofaze ve trifaze formül neden farklı?
Monofaze devrede akım faz ve nötr iletkeninden gidip döner (2·L yol), trifaze dengeli yükte ise nötrden akım dönmez. Bu nedenle monofaze formülde katsayı 200, trifaze formülde 100 kullanılır.
Bu hesaplayıcının sonucu proje için yeterli mi?
Hayır. Sonuç yaklaşık bir ön boyutlandırmadır; akım taşıma değerleri döşeme koşuluna, ortam sıcaklığına, yan yana kablo sayısına ve yalıtım tipine göre değişir. Uygulama projesi için elektrik mühendisi onayı gerekir.